🩺 นวัตกรรมเปลี่ยนโลกการผ่าตัด! คณะสถิติประยุกต์ นิด้า ร่วมกับ รพ.ชลบุรี พัฒนา “ReaLiver” แอปพลิเคชัน VR พลอตแผนผ่าตัดเนื้องอกตับแบบ 3 มิติ
คณะสถิติประยุกต์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (NIDA) โดยกลุ่มวิจัย 3DV Group จับมือ กลุ่มงานศัลยกรรม โรงพยาบาลชลบุรี เดินหน้านำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) และความจริงเสมือน (Virtual Reality: VR) มายกระดับวงการแพทย์ไทย สร้างสรรค์ระบบต้นแบบ “ReaLiver” เครื่องมือช่วยศัลยแพทย์ วางแผนผ่าตัดเนื้องอกในตับแบบ 3 มิติ ได้อย่างแม่นยำ ปลอดภัย และเข้าถึงได้ง่ายขึ้นในโรงพยาบาลรัฐ
❓ ทำไมต้องเป็น “ReaLiver”?
การผ่าตัดเนื้องอกในตับ ถือเป็นหนึ่งในการผ่าตัดที่ท้าทายอย่างมาก เพราะแพทย์จำเป็นต้อง:
- ตัดก้อนเนื้อร้ายออกให้หมด พร้อมเว้นระยะปลอดภัย (Safety Margin)
- หลีกเลี่ยงการตัดโดนเส้นเลือดใหญ่ที่สำคัญ (Hepatic & Portal Veins)
- เหลือเนื้อตับที่ดีไว้ให้เพียงพอต่อการฟื้นตัวของผู้ป่วย (20–30% ขึ้นไป)
ที่ผ่านมา ศัลยแพทย์ส่วนใหญ่ในโรงพยาบาลรัฐต้องวางแผนจากการดูภาพถ่ายรังสีส่วนกรรด (CT Scan) แบบ 2 มิติทีละแผ่น แล้วนำมา “จินตนาการเป็นภาพ 3 มิติในหัว” ซึ่งใช้พลังความคิดสูงและอธิบายให้ทีมผ่าตัดเข้าใจตรงกันได้ยาก แม้ในต่างประเทศจะมีซอฟต์แวร์วางแผน 3 มิติสำเร็จรูป แต่ก็มี ราคาสูงมาก จนกลายเป็นข้อจำกัดสำหรับโรงพยาบาลรัฐในไทย
💡 “ReaLiver” เปลี่ยนภาพ 2D ให้กลายเป็นโลก 3D สมจริง
ทีมนักวิจัยนิด้าจึงได้พัฒนา ReaLiver ซึ่งเป็นนวัตกรรมราคาประหยัดที่นำข้อมูลภาพ CT Scan เดิมที่ผู้ป่วยมีอยู่แล้ว มาแปลงเป็นแบบจำลองตับ 3 มิติด้วยระบบ AI และแสดงผลผ่านแว่น VR เพื่อให้ศัลยแพทย์ทำงานได้ง่ายขึ้น:
- 🤖 AI แยกแยะโครงสร้างอวัยวะ (AI Segmentation): ระบบ Deep Learning จะช่วยระบุตำแหน่งของตับ ก้อนเนื้อ และคัดแยก “เส้นเลือดตับ” กับ “เส้นเลือดลำไส้” ออกเป็นระบบเครือข่ายชัดเจน
- 🥽 มองเห็นมิติสมจริงผ่านแว่น VR: ศัลยแพทย์สามารถหมุน ย่อ ขยาย หรือส่องดูชิ้นเนื้อตับและเส้นเลือดได้จากทุกทิศทางด้วยความสมจริง
- 🛠️ เครื่องมือช่วยวางแผนผ่าตัดสุดแม่นยำ:
- Probe Tool: เครื่องมือเลือกจุดเจาะ/จุดเข้าผ่าตัดบนผิวตับ เพื่อหลีกเลี่ยงการโดนเส้นเลือดใหญ่
- Landmark Tool: เครื่องมือปักหมุดลากเส้นรอยตัดบนผิวตับ จำลองการทำงานจริงในห้องผ่าตัด
- 📊 คำนวณปริมาตรเนื้อตับทันที (Real-time Volumetric Monitor): ทุกครั้งที่ศัลยแพทย์ลองทดสอบรอยตัด ระบบจะคำนวณปริมาตรตับที่ถูกตัด ปริมาตรตับที่เหลืออยู่ และเตือนทันทีหากรอยตัดไปโดนเส้นเลือดสำคัญ หรือเหลือเนื้อตับน้อยเกินไป
- 💻 Interactive 3D Report บนเว็บบราวเซอร์: นอกจากแว่น VR แล้ว ยังมีระบบรายงานแบบ 3D บนเว็บ ช่วยให้แพทย์เปิดดูผ่านคอมพิวเตอร์ทั่วไปได้ทันทีโดยไม่ต้องลงโปรแกรมเพิ่ม
🎥 ชมคลิปวิดีโอสาธิตการทำงาน
- แนะนำภาพรวมโครงการ (Introduction): รับชมทาง YouTube
- วิดีโอสาธิตการใช้งานแอป VR (Demonstration): รับชมทาง YouTube
- รายละเอียดเพิ่มเติมของโครงการ: 3DV NIDA – ReaLiver Project
#NIDA #GSASNIDA #คณะสถิติประยุกต์นิด้า #3DVGroup #ReaLiver #VRinMedicine #MedicalAI #HealthTech #โรงพยาบาลชลบุรี
