11 คุณลักษณะของคนไทย 4.0 ที่ต้องปฏิรูปจะช่วยให้ Thailand 4.0 เป็นความจริง (ตอนที่ 2)

อาจารย์ ดร. อานนท์ ศักดิ์วรวิชญ์
สาขาวิชา Business Analytics and Intelligence
สาขาวิชาวิทยาการประกันภัยและการบริหารความเสี่ยง
คณะสถิติประยุกต์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์
https://businessanalyticsnida.wordpress.com/
https://www.facebook.com/BusinessAnalyticsNIDA/

ประเทศไทยกำลังพยายามมุ่งหน้าพัฒนาประเทศด้วย Thailand 4.0 ซึ่งมีจุดเน้นที่เศรษฐกิจดิจิทัล (Digital economy) เศรษฐกิจที่เน้นความรู้เป็นฐาน (Knowledge-based economy) เศรษฐกิจสร้างสรรค์ (Creative economy) ทั้งหมดนี้เน้นนวัตกรรม การสร้างสรรคุณค่าและสิ่งที่แปลกใหม่ที่นำไปสู่ธุรกิจและความสามารถในการแข่งขันและความยั่งยืน เป็นความพยายามในการเปลี่ยนผ่านประเทศไทยจากการรับจ้างผลิต เศรษฐกิจที่เน้นแรงงาน (Labor-intensive economy) และการติดกับดักรายได้ปานกลาง (Middle-income trap) มายาวนานนับสิบปีจนปล่อยให้มาเลเซียแซงหน้าไปเรียบร้อยแล้ว และเวียดนามกำลังจะแซงหน้าไปในอีกไม่นานนี้

รัฐบาลพูดถึง Thailand 4.0 กันปาวๆ แต่คนไทยยังเป็นคนไทย 1.0 หรือ 2.0 กันแทบทั้งหมด แล้วจะเปลี่ยนประเทศให้เป็น Thailand 4.0 ได้อย่างไร ในเมื่อคนของเรายังไม่พร้อมเลยที่จะก้าวไปสู่ Digital Economy, Knowledge-Based Economy, และ Creative Economy เรามาลองพิจารณากันดูว่า เราจะก้าวไปสู่ Thailand 4.0 คนไทยต้องมีคุณลักษณะอะไรอย่างไรบ้าง และเราจะชวยกันทำอย่างไรให้คนไทยพร้อมก้าวไปข้างหน้า ไม่ล้าหลังเมื่อเทียบกันโลกที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว

คุณลักษณะของคนไทยประการใดบ้างที่จะเอื้อให้ Thailand 4.0 หรือ อีกนัยหนึ่งจะทำให้ประเทศไทยก้าวไปสู่การเปลี่ยนผ่านไปสู่เศรษฐกิจดิจิทัล เศรษฐกิจที่เน้นความรู้เป็นฐาน เศรษฐกิจสร้างสรรค์ และก้าวพ้นกับดักรายได้ปานกลางไปได้มีอะไรบ้างมาลองพิเคราะห์กันต่อจากสัปดาห์ก่อน ซึ่งได้แก่ ความแตกฉานด้านสถิติและข้อมูล ความแตกฉานด้านการเงิน ความแตกฉานด้านคณิตศาสตร์ ทักษะในการเขียนโปรแกรม ซึ่งเป็นคุณลักษณะที่จำเป็นสี่ประการแรก ดูได้จาก http://manager.co.th/Daily/ViewNews.aspx?NewsID=9600000000600

เราจะมาดูต่อว่าคุณลักษณะที่เหลืออีกสี่ประการ ดังนี้

ประการที่ห้า พฤติกรรมการค้นคว้าหาข้อมูล (Information seeking behavior) คนไทยเราใช้อินเทอร์เน็ตเยอะมาก โดยเฉพาะเครือข่ายและสื่อสังคม (Social network media) แต่เรานิยมใช้กันเพื่อแพร่และแชร์ข่าวซึ่งไม่เป็นจริง อ้างอิงแปลกๆ เช่น มะนาวโซดาจากหมอศิริราชรักษามะเร็งได้ และส่ง sticker บนไลน์ จำพวกดอกไม้เจ็ดสี สวัสดีเจ็ดวัน เมื่อจะต้องใช้ internet ในการค้นคว้าหาความรู้จริงๆ เรากลับทำไม่เป็น ไม่รู้จักแหล่งว่าควรเริ่มต้นหาข้อมูลทางวิชาการที่ต้องนำมาประยุกต์ใช้อย่างไร ไม่รู้ว่าจะใช้ key word ใดในการค้นหาข้อมูล

สิ่งที่คนไทยค้นหาก็สะท้อนอะไรหลายอย่างเช่นกัน

ลองมาพิจารณาคำค้นหาจาก google ที่คนไทยค้นหามากในปี 2558 ดังลิงค์ข้างล่างนี้
https://www.it24hrs.com/2015/google-year-in-search-2558-thailand/

เราจะพบว่าบน Desktop นั้นเราค้นหาแต่เพลง หนัง ละคร ดารา มากกว่าจะค้นคว้าหาความรู้ คำเหล่านี้ได้แก่ เชือกวิเศษ รักนะเป็ดโง่ เพื่อนเฮี้ยนโรงเรียนหลอน ทิ้งไว้กลางทาง สุดแค้นแสนรัก สงครามนางงาม เพลงขัดใจ ข้าบดินทร์ แอบรักออนไลน์ ตัดพ้อ

ส่วนคำค้นหาบน google ที่มีความถี่สูงสุดในปี 2559 โปรดดูได้จากลิงค์นี้ https://www.it24hrs.com/2016/google-thailand-year-search-2016/ เราก็จะพบว่าคำค้นหายอดฮิต ส่วนใหญ่ก็ยังเน้นที่วงการบันเทิงหรือกีฬาหรือเกมส์ มีคำค้นหาอันดับสองคือในหลวง เนื่องจากปีนี้เกิดการสูญเสียครั้งใหญ่หลวงของปวงชนชาวไทยนอกจากนั้นเป็นคำค้นที่จัดว่าเป็นไปเพื่อความบันเทิงมากกว่าความรู้ คำค้นสิบอันดับคือ 1. Descendants of the Sun 2. ในหลวง 3. Slither.io 4. การแข่งขันกีฬาโอลิมปิก ริโอ 2016 5. เพื่อนรักเพื่อนร้าย 6. Roblox 7. คนทางนั้น 8. หลวงพี่แจ๊ส 4G 9. Pokémon Go 10. ไสว่าสิบ่ถิ่มกัน

การค้นหาคำ การค้นหารูป การค้นหาข้อความ การค้นหาวีดีโอ การค้นหาเสียง ล้วนแล้วแต่ต้องใช้ความรู้และทักษะในการค้นหาข้อมูลทั้งสิ้น ต้องรู้จักการค้นหาแบบมีเงื่อนไขเช่น Boolean Search หรือการใช้ Advanced Search โดยการกำหนดเงื่อนไขหรือ scope ของสิ่งที่ต้องการค้นคว้าและเป็นทักษะที่สำคัญยิ่งสำหรับการวิจัยและการสร้างนวัตกรรม การจะจดสิทธิบัตรหรือทรัพย์สินทางปัญญา แม้กระทั่งการกำหนดโจทย์การวิจัยหรือสร้างนวัตกรรมใหม่ ล้วนแล้วเป็นสิ่งที่จำเป็นสำหรับ Digital Economy, Knowledge-Based Economy, และ Creative Economy ทั้งสิ้น และต้องอาศัยพฤติกรรมการค้นคว้าหาข้อมูลทั้งสิ้น

ผมเองเมื่อไปเรียนหนังสือที่สหรัฐอเมริกา ต้องเดินไปหา Research Librarian หรือบรรณารักษ์สำหรับการวิจัยให้สอนวิธีการค้นคว้าหาข้อมูลจากฐานข้อมูลต่างๆ ใช้เวลาเรียนเป็นวันๆ ได้รับความรู้มากมาย และทำให้ทราบว่าเรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องง่ายๆ อย่างที่ใครคิด

ประเด็นที่สำคัญกว่าคือเมื่อค้นคว้าหาข้อมูลมาได้ ยังต้องมีทักษะในการกลั่นกรองข้อมูล วิเคราะห์ข้อดีข้อเสีย ข้อบกพร่อง ตลอดจนความเหมาะสมหรือคุณภาพของข้อมูลที่เราค้นคว้ามาได้ พฤติกรรมการปล่อยข่าวลือในโลกออนไลน์ของคนไทย (อันที่จริง Hoax ของฝรั่งก็มีมากมายเช่นกัน) คงสะท้อนปัญหาพฤติกรรมการค้นคว้าหาข้อมูลของคนไทยได้เช่นกัน ซึ่งเรื่องนี้ควรมีการเรียนการสอนในมหาวิทยาลัยหรือในระดับโรงเรียนเช่นกัน เพราะเป็นสิ่งที่จำเป็นสำหรับโลกในปัจจุบันและในอนาคต

ประการที่หก ความสามารถในการใช้ภาษาอังกฤษ (English Proficiency) เป็นสิ่งที่จำเป็นมากสำหรับ Thailand 4.0 เพราะการฟังและการอ่านนั้นเป็นทำหน้าที่ในการรับสาร (Receptive function) ดังนั้นภาษาอังกฤษจะช่วยให้คนไทยสามารถติดตามความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ วิศวกรรมศาสตร์ เทคโนโลยี ตลอดจนสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ หากประเทศไทยจะเข้าสู่ Thailand 4.0 ต้องการพัฒนา Digital Economy, Knowledge-Based Economy, และ Creative Economy แล้วจำเป็นต้องรู้เท่าทันต้องแสวงหาความรู้เป็น ความสามารถในการใช้ภาษาอังกฤษยังช่วยให้เรามีพฤติกรรมค้นคว้าหาข้อมูลในประการที่ห้าได้ดีขึ้นด้วย อย่างน้อยก็จะทราบว่าควรใช้ key word ใดในการค้นหาข้อมูล ได้ข้อมูลมาก็สามารถอ่านให้เข้าใจได้ วิเคราะห์ได้ ในอีกทางการพูดและการเขียนนั้นก็ทำหน้าที่ในการผลิตสาร (Productive function) หากต้องการให้ความคิด นวัตกรรม งานวิจัย ศิลปะสร้างสรรค์ วัฒนธรรม เป็นที่รับรู้ทั่วโลก ขายไปได้ทั่วโลก ภาษาอังกฤษก็จำเป็นมากทั้งสิ้น

อย่างไรก็ตามเป็นที่น่าผิดหวังว่าคะแนน TOEFL iBT (Test of English as a Foreign Language-Internet-based testing) ของไทยคะแนน TOEFL iBT ในปี 2553 มีค่าเฉลี่ย 75 คะแนน จากคะแนนเต็ม 120 คะแนน สูงกว่ากัมพูชา ลาว พม่า และเวียดนามเท่านั้น แต่ยังต่ำกว่าสิงคโปร์ มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ และอินโดนีเซีย โดยทำให้ประเทศไทยเสียเปรียบในการแข่งขัน (ที่มา : http://www.thai-aec.com/458#ixzz4UhwTFuT6)

นอกจากนี้คะแนน TOEIC: Test of English as an International Communication เมื่อเปรียบเทียบกับชาติอาเซี่ยน ไทยเราก็แพ้ฟิลิปปินส์และมาเลเซียหลุดลุ่ย และดีกว่าอินโดนีเซียนิดหน่อย แต่ไม่ได้อยู่ในเกณฑ์ที่ใช้ได้จริง หลายคนอาจจะโต้แย้งว่า ฟิลิปปินส์กับมาเลเซียเคยเป็นเมืองขึ้นของสหรัฐอเมริกาและอังกฤษ แต่การเป็นเมืองขึ้นก็ไมได้ทำให้ภาษาอังกฤษของคนในชาตินั้นๆ ดีขึ้นเสมอไป

ที่มา: TOEIC “ภาษาอังกฤษ กับ การเข้าสู่ AEC” จาก http://www.manager.co.th/Around/ViewNews.aspx?NewsID=9580000032018

ประการที่เจ็ด ความคิดวิจารณญาณ (Critical thinking) การมีความคิดวิจารณญาณทำให้เราสามารถกลั่นกรองพิจารณาได้ว่าความคิดหรือข้อมูลใดมีความเป็นจริงสักแค่ไหน มีความเป็นไปได้เท่าใด มีความถูกต้องเพียงใด ทำให้เราไม่หลงเชื่อ ทำให้เราคิดและวิเคราะห์ที่เราได้รับสารเข้ามา ช่วยให้เรากลั่นกรองและวิพากษ์ความคิดตัวเอง ประเมินความคิดและข้อมูลของทั้งที่ตัวเองคิดและที่ผู้อื่นสื่อสารมาหาเรา ช่วยลดความผิดพลาดในการตัดสินใจได้ แต่ถ้ามีมากจนเกินไปก็จะเกิดปัญหาเช่นกัน เช่นทำให้เป็นคนที่คอยจ้องจับผิดไปเสียทั้งหมด เป็นคนที่วิจารณ์ไปทุกสิ่งมากเกินไป (Skeptical) ซึ่งควรมีในระดับหนึ่ง การจะสร้างนวัตกรรมหรือสิ่งสร้างสรรค์ทางศิลปะหรืองานวิจัย อาศัยเพียงความคิดสร้างสรรค์ไม่เพียงพอต้องอาศัยความคิดวิจารณญาณ เป็นสติให้แยกแยะได้ระหว่างความคิดสร้างสรรค์กับความฝันเพ้อเจ้อตอนกลางวัน (Daydreaming)

สังคมไทยเต็มไปด้วยข่าวลือและข่าวเท็จที่ปล่อยมา (Rumor and hoax) โดยเฉพาะในโลกออนไลน์ ในโลกปัจจุบันที่มีข้อมูลล้นทะลักทลาย (Information overload) จำเป็นอย่างยิ่งที่คนไทยต้องมีความคิดวิจารณญาณเพื่อจะกลั่นกรอง หลักกาลามสูตร 10 ประการของพระพุทธเจ้าเป็นหลักการเบื้องต้นที่จะทำให้คนเรามีความคิดวิจารณญาณ

สาเหตุที่คนไทยขาด critical thinking นั้นน่าจะมาจากการที่เรามีวัฒนธรรมจำยอมกับอำนาจ การศึกษาของ Hofstede เรื่องวัฒนธรรมองค์การพบว่าคนไทยมี Power Distance สูง เกรงกลัวผู้มีอำนาจ ทำให้ไม่กล้าคิด แต่เรื่องนี้ไม่น่าจะเป็นสาเหตุหลัก สาเหตุหลักจริงๆ คือการที่คนไทยไม่เคยถูกฝึกให้คิด เรียนหนังสือกันโดยการท่องจำ แม้กระทั่งการเรียนวิชาคำนวณหรือการพิสูจน์ทางคณิตศาสตร์ก็อาศัยการท่องจำไปสอบ ท่องบทพิสูจน์กันเป็นร้อยๆ หน้าโดยปราศจากความเข้าใจ ผลสอบ PISA นั้นสะท้อนปัญหานี้เช่นกัน ทั้งในส่วนของวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ เพราะข้อสอบ PISA เน้นที่การให้เหตุผล การคิดอย่างเป็นวิทยาศาสตร์ เช่น ให้อ่านผลการทดลองแล้วอภิปรายว่าเพราะเหตุใดจึงได้ผลการทดลองเช่นนี้ ซึ่งการศึกษาแบบไทย ยังเน้นการท่องและการคำนวณโดยจำสูตร ไม่อธิบายหลักการเหตุผล ที่มาที่ไป ทำให้เราไม่ถูกฝึกให้คิดแบบมีวิจารณญาณ ซึ่งจำเป็นต้องเปลี่ยนแปลงให้ดีขึ้น โดยเฉพาะคุณภาพของครูผู้สอน

ประการที่แปด ความคิดสร้างสรรค์ (Creative thinking) ซึ่งเป็นความสามารถในการคิดในสิ่งที่แปลกใหม่ มีนวภาพ (Novelty) ไม่ซ้ำแบบใคร (Originality) และมีคุณค่าได้รับการยอมรับจากสังคม (Socially valued idea) การมีความคิดแปลกใหม่แต่ไม่ได้รับการยอมรับเลยไม่น่าจะถือได้ว่าเป็นความคิดสร้างสรรค์ที่ดีมากนัก เช่น ถ้าถามว่าคิดว่าอิฐใช้ทำอะไรได้บ้าง บางคนอาจจะตอบว่าเอาไว้ทุบหัวฆ่าคนให้ตายแล้วปล้นข่มขืนแล้วชิงทรัพย์ ซึ่งอาจจะเป็นความคิดที่แปลกใหม่ ไม่ซ้ำแบบใคร แต่คงหาใช้ความคิดสร้างสรรค์ไม่ นิยามของความคิดสร้างสรรค์เช่นนี้เป็นของ Professor Teresa M. Amabile แห่ง Harvard Business School

ทั้งนี้ความคิดสร้างสรรค์จำเป็นอย่างยิ่งสำหรับการสร้างนวัตกรรม ทำงานวิจัยเพื่อสร้างความรู้ใหม่ การทำธุรกิจหากมีความคิดสร้างสรรค์จะทำให้สร้างความแตกต่าง (Differentiation) ทำให้มีจุดขายที่ชัดเจน ทางธุรกิจเรามีคำพูดว่า Differentiate or die! การที่ประเทศไทยจะก้าวเข้าสู่ Thailand 4.0 ซึ่งเน้นที่ Digital Economy, Knowledge-based economy, และ Creative economy จำเป็นอย่างยิ่งที่คนไทย 4.0 ต้องมีความคิดสร้างสรรค์ ไม่เช่นนั้นเวลาเริ่มต้นทำธุรกิจอะไร คนไทยก็จะถามว่าจะทำธุรกิจอะไรดี ซึ่งเป็นคำถามที่ไม่ฉลาดเลย และลงท้ายด้วยการทำธุรกิจที่เหมือนๆ กัน เช่น เปิดร้านกาแฟ หรือ การเลียนแบบธุรกิจเดิมที่มีอยู่แล้วการที่เราเดินทางออกต่างจังหวัดแล้วริมทางขายสินค้าเหมือนๆ กันยาว เช่น โรตีสายไหม ข้าวหลาม เป็นสิบกิโลเมตรคือภาพสะท้อนการไม่มีความคิดสร้างสรรค์ในการเป็นผู้ประกอบการของคนไทย เพราะอาศัยการลอกเลียนแบบกันเป็นหลัก ทั้งๆ ที่ก่อนที่จะเริ่มต้นทำธุรกิจใด เราต้องถามว่าตัวเรามีความสามารถพิเศษ มีสินค้าหรือบริการที่พิเศษและแตกต่างจากคนอื่นอย่างไร และจะทำอย่างไรให้สิ่งเหล่านั้นเป็นที่รู้จักและขายได้ หรือถ้าหากพิจารณาแล้วยังไม่มีเลยก็สามารถสร้างและพัฒนาตนเองให้มีความแตกต่างและโดดเด่นเหล่านั้นได้ก่อนการเริ่มต้นทำธุรกิจมากกว่าจะถามว่าจะทำธุรกิจอะไรดี

สัปดาห์หน้ามาคุยกันต่อครับผม

225 ความเห็น

  • 7jXLLi Major thankies for the article post.Really looking forward to read more.

    help me
  • “Hey there. I found your site by way of Google whilst looking for a related matter, your web site came up. It appears great. I have bookmarked it in my google bookmarks to come back then.”

    eebest8
  • Really informative post.Thanks Again. Really Cool.

    best strapon videos
  • “A big thank you for your post.Much thanks again.”

    nirvana 350 stimulator
  • wow, awesome post.Much thanks again. Much obliged.

    real twitter followers
  • My brother suggested I might like this web site. He was entirely right. This post actually made my day.

    Refining Wireframes
  • no deposit casino view of Three Gorges | Wonder Travel Blog

    events
  • I really liked your article post.Much thanks again. Will read on…

    wild g spot vibrator review
  • “Wow! Thank you! I continually needed to write on my site something like that. Can I include a portion of your post to my blog?”

    sex toy unboxing
  • Great article post.Much thanks again. Will read on…

    computer accessories
  • Very good article. I absolutely love this website. Thanks!

    Interior designer
  • Wonderful goods from you, man. I ave have in mind your stuff prior to and you are just too

    buy fake id
  • Fantastic blog article.Much thanks again. Fantastic.

    types of foot fungus
  • This is very interesting, You are a very skilled blogger. I have joined your rss feed and look forward to seeking more of your magnificent post. Also, I have shared your website in my social networks!

    penny stock prices online
  • Thank you for your blog.Really looking forward to read more.

    facetime for windows
  • Thanks for sharing, this is a fantastic blog.Really looking forward to read more. Much obliged.

    a&e the complete lovers kit
  • Really informative article.Really thank you! Great.

    Precio reforma bano 4m2
  • “Hey, thanks for the blog post.Much thanks again.”

    Reformas vitoria
  • Right now it sounds like Expression Engine is the preferred blogging platform available right now. (from what I ave read) Is that what you are using on your blog?

    wakanda income opportunity
  • paleo recipes I conceive this website has very excellent pent subject material articles.

    Gita
  • I think this is a real great article.Really thank you! Great.

    Lakisha
  • you ave got a great blog here! would you prefer to make some invite posts on my weblog?

    Sean
  • Thanks a lot for the blog post.Thanks Again.

    Glennis
  • Appreciate you sharing, great blog.Really looking forward to read more. Fantastic.

    bondage sex
  • Mate! This site is amazing. How did you make it look this good !

    Leon
  • Very nice post. I just stumbled upon your blog and wanted to say that I have truly enjoyed browsing your blog posts. In any case I all be subscribing to your feed and I hope you write again very soon!

    Agencia de marketing digital en Cancun
  • Really appreciate you sharing this blog article.Really looking forward to read more. Really Cool.

    local seo vancouver
  • I simply could not go away your website prior to suggesting that I actually loved the usual info a person provide on your visitors? Is gonna be again steadily in order to inspect new posts

    seo canada
  • You have brought up a very wonderful details , regards for the post. There as two heads to every coin. by Jerry Coleman.

    vancouver seo services
  • Major thankies for the article post.Thanks Again. Keep writing.

    seo in vancouver
  • This is what good writing is made of; interesting, engaging, intelligent and well-written content. This is exactly what I see in your article. Thank you.

    vancouver seo
  • I truly appreciate this post. I have been looking all over for this! Thank God I found it on Google. You ave made my day! Thx again..

    vancouver seo
  • send this information to him. Pretty sure he all have a very good

    seo specialist vancouver
  • Thanks-a-mundo for the blog post. Really Great.

    vancouver seo
  • I really liked your article post.Much thanks again. Want more. anal creampie

    vancouver seo agency
  • Regards for this post, I am a big fan of this web site would like to keep updated.

    vancouver seo agency
  • I think other website proprietors should take this web site as an model, very clean and fantastic user friendly style and design, as well as the content. You are an expert in this topic!

    terpenes
  • I wanted to thank you for this fantastic write-up, I definitely loved every little bit of it. I ave bookmarked your web site to look at the latest stuff you post.

    seo vancouver bc
  • pretty beneficial material, overall I feel this is well worth a bookmark, thanks

    seo in canada
  • There is clearly a bundle to know about this. I consider you made some good points in features also.

    vancouverseo.com
  • Really appreciate you sharing this blog article.Really thank you! Want more.

    adam and eve promo code
  • Woah! I am really loving the template/theme of this blog. It as simple, yet effective.

    AYMES International
  • Really informative post.Really looking forward to read more. Want more.

    seo service west end
  • Totally agree with you, about a week ago wrote about the same in my blog..!

    Affiliate programs in nigeria
  • Outstanding post, I think website owners should learn a lot from this website its rattling user friendly. So much good info on here .

    seo review vancouver
  • Really informative blog article.Really looking forward to read more. Really Great.

    retirement planning
  • Thanks for sharing, this is a fantastic blog post.Much thanks again. Want more.

    seo consultants nearby
  • Very nice article and straight to the point. I don at know if this is actually the best place to ask but do you folks have any thoughts on where to employ some professional writers? Thanks

    seo vancouver island
  • I truly appreciate this article.Much thanks again. Keep writing.

    seo company in vancouver
  • I see something truly interesting about your blog so I saved to fav.

    kids clothes
  • indeed, research is having to pay off. sure, study is having to pay off. My personal web surfing seem total.. thank you. I appreciate you showing your point of view..

    navy school uniform
  • Your style is unique compared to other people I ave read stuff from. Thank you for posting when you have the opportunity, Guess I will just book mark this page.

    Psicologia en Madrid 2018
  • Way cool! Some very valid points! I appreciate you penning this write-up and the rest of the site is extremely good.

    Online casino Malaysia
  • This blog is without a doubt interesting as well as diverting. I have found a lot of helpful things out of this source. I ad love to come back again soon. Thanks!

    seo vancouver
  • Really informative blog post.Really thank you! Keep writing.

    seo vancouver
  • You produced some decent points there. I looked on the internet for just about any issue and discovered most of the people may perhaps go in conjunction with with your web page.

    seo vancouver
  • You, my friend, ROCK! I found exactly the info I already searched everywhere and just could not find it. What a perfect site.

    seo vancouver
  • Some truly prize blog posts on this site, bookmarked.

    seo vancouver
  • What as up, just wanted to say, I liked this article. It was helpful. Keep on posting!|

    seo vancouver
  • Way cool! Some extremely valid points! I appreciate you penning this article plus the rest of the website is really good.

    seo vancouver
  • Sweet blog! I found it while browsing on Yahoo News. Do you have any tips on how to get listed in Yahoo News? I ave been trying for a while but I never seem to get there! Cheers

    seo vancouver
  • Particularly helpful outlook, many thanks for writing.. So happy to possess found this post.. My personal web searches seem total.. thanks. So happy to get found this article..

    seo vancouver
  • This blog is without a doubt interesting additionally amusing. I have picked helluva helpful tips out of this amazing blog. I ad love to come back every once in a while. Cheers!

    seo vancouver
  • This unique blog is obviously interesting and diverting. I have picked up a bunch of interesting stuff out of this source. I ad love to come back again soon. Cheers!

    Affiliate programs in nigeria
  • Usually I don at read article on blogs, but I would like to say that this write-up very forced me to check out and do it! Your writing style has been amazed me. Thank you, very nice post.

    Frederique Constant Zodiac
  • Very good article. I will be facing many of these issues as well..

    MISS YOU / DVM ARTIST
  • This is one awesome article.Really looking forward to read more. Awesome.

    Foam Tape
  • We stumbled over here by a different website and thought I might as well check things out. I like what I see so now i am following you. Look forward to checking out your web page for a second time.

    Online casino Singapore
  • That is really attention-grabbing, You are a very
    professional blogger. I have joined your rss feed and stay up for in the
    hunt for more of your wonderful post. Additionally, I have shared your web site in my social networks

    hcg24
  • I value the blog post.Really looking forward to read more. Keep writing.

    pest control perth
  • Highly descriptive blog, I liked that bit. Will there be a part 2?

    filament
  • Hello there! Do you know if they make any plugins to assist with Search Engine Optimization? I’m trying
    to get my blog to rank for some targeted keywords but I’m not
    seeing very good success. If you know of any please share.
    Appreciate it!

    hcg24.com
  • There as certainly a great deal to find out about this subject. I really like all of the points you made.

    pedagoski fakultet
  • I went over this web site and I conceive you have a lot of excellent info, saved to favorites (:.

    Agen Sbobet Resmi
  • Pingback: Google

  • we came across a cool site which you may enjoy. Take a appear should you want

    ico development agency
  • Perfect piece of work you have done, this site is really cool with fantastic info.

    Fakultet
  • You made some respectable factors there. I regarded on the web for the difficulty and located most people will go together with together with your website.

    evropski univeryitet
  • I see something truly interesting about your web site so I saved to favorites.

    Quality Backlinks
  • Im no professional, but I think you just made the best point. You obviously comprehend what youre talking about, and I can definitely get behind that. Thanks for staying so upfront and so truthful.

    free games download for pc
  • very few sites that come about to become comprehensive beneath, from our point of view are undoubtedly effectively worth checking out

    free download for windows pc
  • I loved your post.Much thanks again. Will read on…

    strapless strap
  • is this a trending topic I would comparable to get additional regarding trending topics in lr web hosting accomplish you identify any thing on this

    free windows app download
  • up! I all go ahead and bookmark your site to come back later.

    seo vancouver
  • Utterly written subject matter, appreciate it for selective information.

    seo vancouver
  • In my view, if all site owners and bloggers made good content as you did, the web will be a lot more useful than ever before.

    seo vancouver
  • repair service, routine maintenance and electricity conservation of economic roofing systems will probably be as cost-effective as is possible. And using this

    izmir escort
  • Thanks for sharing, this is a fantastic blog article.Really thank you! Really Great.

    seo vancouver
  • Wohh precisely what I was searching for, thankyou for putting up. Talent develops in tranquillity, character in the full current of human life. by Johann Wolfgang von Goethe.

    seo vancouver
  • LOUIS VUITTON HANDBAGS ON SALE ??????30????????????????5??????????????? | ????????

    seo vancouver
  • Muchos Gracias for your blog post. Cool.

    seo vancouver
  • Awesome article post.Really looking forward to read more. Great.

    Arabic translation
  • Thanks so much for the blog article. Really Great.

    seo vancouver
  • You have made some decent points there. I checked on the web to find out more about the issue and found most individuals will go along with your views on this site.

    seo vancouver
  • too substantially vitamin-a may also lead to osteoporosis but aging could be the quantity cause of it`

    seo vancouver
  • Pingback: Google

  • Just Browsing While I was surfing today I noticed a great article concerning

    london event space
  • long time now and finally got the courage to go ahead and give you a shout out

    bitcoin market
  • Really appreciate you sharing this blog.Much thanks again.

    seo
  • Wonderful ideas you have here.. Take pleasure in the blog you available.. Truly appreciate the entry you made available.. Enjoying the blog post.. thank you

    seo canada
  • So happy to have located this submit.. Is not it wonderful any time you come across a fantastic submit? Enjoying the post.. appreciate it Fantastic thoughts you ave got here..

    seo in canada
  • Major thankies for the blog post. Want more.

    canada seo
  • This is one awesome blog.Really looking forward to read more. Really Great.

    sucking massager
  • Some really prime posts on this web site , saved to bookmarks.

    Search Engine Optimization
  • This blog is really educating additionally amusing. I have discovered many handy tips out of this amazing blog. I ad love to come back again and again. Cheers!

    sd wan solutions
  • right here, certainly like what you are stating and the way wherein you assert it.

    Search Engine Optimization
  • Perfect piece of work you have done, this website is really cool with superb information.

    sex aids for impotence
  • very nice post, very nice post, i certainly love this fabulous website, go on it

    Search Engine Optimization
  • ItaаАа’б‚Т€ТšаЂаŒаАа’б‚Т€ТžаБТžs tremendous weblog, I need to be like you

    Search Engine Optimization
  • Nice blog here! Also your site loads up fast! What host are you using? Can I get your affiliate link to your host? I wish my website loaded up as fast as yours lol

    Search Engine Optimization
  • My partner would like the quantity typically the rs gold excellent to acquire a thing that weighs more than people anticipation.

    editorial calendar
  • Major thankies for the blog article.Really looking forward to read more. Much obliged.

    apps download for windows 10
  • There may be noticeably a bundle to learn about this. I assume you made certain nice factors in features also.

    viagraa
  • Some genuinely great articles on this web site , thankyou for contribution.

    google
  • I value the blog.Really thank you! Awesome.

    bunny massager
  • This blog post is excellent, probably because of how well the subject was developed. I like some of the comments too.

    Information Blog in Africa
  • You are my function designs. Thanks for the write-up

    Buy kamagra in Melbourne
  • I truly appreciate this article post.Really looking forward to read more. Great.

    building services
  • Thanks so much for the blog article.Really thank you! Great.

    comprar cialis
  • This blog was how do I say it? Relevant!! Finally I have found something that helped me. Thanks a lot!

    comprar viagra generico
  • Well I truly liked reading it. This article provided by you is very effective for good planning.

    acheter cialis
  • These are genuinely fantastic ideas in about blogging.
    You have touched some nice things here. Any way keep up wrinting.

    judi bandar66
  • Hey, I think your site might be having browser compatibility issues.
    When I look at your website in Safari, it looks fine but when opening in Internet Explorer,
    it has some overlapping. I just wanted to give you a
    quick heads up! Other then that, amazing blog!

    https://hcg24.com/buy/hcg-kit/
  • Thanks for sharing, this is a fantastic post.Really thank you! Cool.

    evocation
  • If you want to obtain a great deal from this article then you have to apply these techniques to your won webpage.

    michael kors
  • Very good article post.Much thanks again. Keep writing.

    buy lyrica
  • Howdy! This is kinjd of off topic but I nee some help from an established blog.
    Is it hard to sett up your own blog? I’m
    not very techincal but I can figure tthings out pretty fast.

    I’m thinking about setting upp myy own but I’m not suure where to begin. Do
    you have any points or suggestions? Appreciate it

    http://www.swarovskitienda.es
  • Hello just wanted to give you a quick heads up. The words
    in your post seem to be running off the screen in Opera.
    I’m not sure if this is a formatting issue or something to
    do with internet browser compatibility but I thought I’d post to let
    you know. The style and design look great though!
    Hope you get the problem fixed soon. Cheers

    http://www.jeuxvideo.com/forums/42-6461-53027523-1-0-1-0-2017-last-day-on-earth-survival-hack-100-working-unlimited-coins-xp-and-more-no-codes.htm
  • Incredible points. Solid arguments. Keep up the great effort.

    cheap Viagra
  • That is very interesting, You’re an excessively professional blogger.

    I have joined your rss feed and stay up for seeking extra of your wonderful post.
    Additionally, I have shared your site in my social networks

    store.zenacomp.com
  • I was more than happy to discover this page. I need to to thank you for ones time just for this
    fantastic read!! I definitely liked every bit of it and i also have you book
    marked to look at new information in your web site.

    Clemmie
  • I blog quite often and I seriously appreciate your content.
    This great article has really peaked my interest. I will take
    a note of your website and keep checking for new
    details about once a week. I opted in for your RSS feed
    too.

    chirie uk fara depozit
  • Hi there, I check your new stuff like every week.
    Your humoristic style is awesome, keep up the good
    work!

    locuri de munca uk hoteluri
  • Hello there! Quick question that’s completely off
    topic. Do you know how to make your site mobile friendly?
    My weblog looks weird when browsing from my iphone.
    I’m trying to find a template or plugin that might be able to resolve this problem.
    If you have any recommendations, please share.

    Appreciate it!

    http://agribiztvonline.com/
  • this I have discovered It absolutely useful and it has aided me out loads.

    No joiner fee hotels Pattaya
  • I want to to thank you for this good read!! I absolutely loved every little bit of
    it. I have you saved as a favorite to look at new stuff
    you post…

    rusttemple.today
  • A person necessarily help to make critically articles I
    might state. That is the very first time I frequented your website page and to this point?
    I surprised with the research you made to create this particular put up extraordinary.
    Great task!

    ejurnal.iainmataram.ac.id
  • Hi Dear, are you really visiting this web site daily, if so then you will absolutely obtain pleasant knowledge.

    chirie uk fara depozit
  • So that as why this piece of writing is amazing. Thanks!

    ultius review
  • I loved as much as you will receive carried out right here.
    The sketch is attractive, your authored subject matter stylish.

    nonetheless, you command get got an nervousness
    over thaqt you wjsh be delivering the following. unwell unquestionably
    come more formerly again as exactly the same nearly a
    lot often inside case you shield this increase.

    http://www.afms.co
  • No Traffic, no beeping, no road rage with out problem parking almost anyplace your
    little Roman heart desires. By transforming into a member totally free, you’ll instantly obtain numerous features and benefits including last minute specials, stay and play
    packages and player course reviews. People is visible dancing and sharing sweets after completing the religious obligations associated to
    those festivals.

    nd travel info
  • That is really attention-grabbing, You arre an excessively skilled blogger.
    I’ve joined your feed and sit up for in thee hunt for extra of yyour great post.
    Also, I have shared your site in myy solcial networks

    http://www.eexport.co
  • Your way of describing everything in this paragraph is genuinely good, every one be able to simply understand it, Thanks a lot.

    Agen sbobet Terpercaya
  • writing like yours nowadays. I honestly appreciate people like you!

    trusted cvv shops
  • Thank you for your blog article.Really looking forward to read more. Great.

    flytthjälp stockholm
  • fantastic points altogether, you simply received a new reader.
    What may you suggest in regards to your put up that you simply made a
    few days ago? Any sure?

    louis vuitton
  • It is really a nice and useful piece of information. I’m glad that you just shared this useful info with us.

    Please stay us up to date like this. Thank you for sharing.

    Generic Drugs
  • Really informative blog article.Much thanks again. Want more.

    vat calculator for sellers
  • Pingback: http://jerseycity-exterminator.com

  • Good day! Do you know if they make any plugins to assist with SEO?
    I’m trying to get my blog to rank for some targeted keywords but I’m not seeing very good success.

    If you know of any please share. Thank you!

    SEO Sydney
  • For newest news you have to pay a quick visit world-wide-web and
    onn the web I found this web site as a best web site
    for newest updates.

    fast proxies
  • pretty practical material, overall I think this is worthy of a bookmark, thanks

    fifa55
  • Normally I do not read post on blogs, however I would like to say that this write-up very pressured me to check out and do so! Your writing taste has been surprised me. Thank you, quite nice post.

    online casino
  • very couple of internet sites that transpire to become detailed below, from our point of view are undoubtedly nicely worth checking out

    leh ladakh package tour
  • Pingback: FS 19 mods

  • Thanks for every other wonderful post. Where else could anyone get that type of information in such an ideal
    manner of writing? I have a presentation next week, and I am at
    the search for such information.

    hcg24.com
  • Hi! This iss kind of off topic but I need some advice
    from an established blog. Is it very hard to set up
    your own blog? I’m not very techincal but I can figure things out pretty quick.
    I’m thinking about creating my own but I’m not sure where to begin. Do you have any ideas oor suggestions?
    Cheers

    video game consoles games
  • Pingback: MILF Porn Online

  • Very nice write-up. I definitely appreciate this website. Continue the good work!

    craftsman stair railing
  • Hello, of course this post is really good and I have learned lot of
    things from it on the topic of blogging. thanks.

    https://www.unitedcabling.com
  • I think this is a real great blog post.Much thanks again.

    locksmith
  • Magnificent beat ! I would like to apprentice while you amend
    your web site, how can i subscribe for a blog web site?
    The account helped me a acceptable deal. I had been tiny
    bit acquainted of this your broadcast offered bright clear concept

    camera ip wifi yoosee
  • I really liked your blog article.Much thanks again. Fantastic.

    Viagra Canada
  • That is a really good tip particularly to those fresh to the blogosphere. Brief but very precise info Appreciate your sharing this one. A must read article!

    QQ188
  • page dailly and get fastidious information from here daily.

    seoinvancouver.com
  • naturally like your web-site however you have to check the
    spelling on several of your posts. Several of
    them are rife with spelling issues and I find it very bothersome to tell the truth nevertheless I will certainly come again again.

    camera an ninh wifi
  • The Jets open the season at their new stadium next Monday night against the Baltimore Ravens.

    fuck
  • These are in fact impressive ideas in regarding blogging.
    You have touched some good things here. Any way keep up wrinting.

    importance of ethics in nursing
  • Thanks for the article.Really thank you! Want more.

    Car Shopping Tips
  • Roulette has more difficult rules than slots or online scratchcards, so players
    must get informed about them beforehand. The
    best online casino gambling come in two distinct formats: play-for-pay and
    free casino sites. It teases you having a high amount of
    jackpot if you possibly could receive the matching themes when playing the bingo on online casino.

    우리카지노
  • Hello! This is my first visit to your blog! We are a collection of
    volunteers and starting a new initiative in a community in the same
    niche. Your blog provided us beneficial information to
    work on. You have done a extraordinary job!

    Free Japan Adult Video
  • Modular Kitchens have changed the idea of kitchen nowadays since it has provided household females with a comfortable yet an elegant place through which they may devote their quality time and space.

    everyone loves information
  • I’ve been browsing online more than 3 hours nowadays, but I never found any fascinating
    article like yours. It is lovely worth enough for me.
    In my opinion, if all webmasters and bloggers made excellent
    content as you probably did, the internet will be a lot more useful than ever before.

    công ty tnhh giải pháp hải nam
  • Heya i am for the first time here. I found this board and I find It really useful & it helped me out a lot.

    I hope to give something back and aid others like you helped me.

    Viagra Oral
  • But everyone who buys lotto tickets online cannot be a lucky
    anyone to win the jackpot. Therefore, perhaps the
    bonds of best casino online with wagering requirements.

    Chance is of course, a casino game of randomness and also deceitful order,
    but, in the long run, the final results which a random pair
    of numbers can generate will have a tendency to
    adhere to a group of rules.

    라이브카지노
  • This particular blog is really entertaining and besides informative. I have picked a lot of helpful advices out of this amazing blog. I ad love to return again and again. Thanks a bunch!

    to learn more
  • this topic to be actually something that I think I would never understand.

    click here
  • Pingback: yoyomedia

  • Way cool! Some very valid points! I appreciate you penning this post plus the rest of the website is very good.

    red tea detox system
  • On every full house win, you here can grab the jackpot linked to it.
    The betting investment choices on the net – when it becomes legal – are wide ranging and sophisticated.
    imprint this process, if it is an individual zero roulette
    drink the turn of readable is 2.

    안전놀이터
  • Pingback: plastering tradesman

  • Perfectly written subject matter, thanks for entropy.

    reflow oven factory
  • Merely wanna input that you have a very decent website , I love the layout it actually stands out.

    psychologist near me
  • My brother recommended I might like this web site.
    He was totally right. This post truly made my day. You can not imagine simply how much time I had
    spent for this information! Thanks!

    lắp đặt camera hồng ngoại
  • Really appreciate you sharing this blog post.Thanks Again. Awesome.

    independent escort london
  • Don your luck and make preparations to gamble inside
    the casinos of USA with VEA agency. Software downloads don’t cost anything,
    nonetheless they have certain hardware specifications.
    A sports betting online consist of many co factors a few of which are positive plus some are purely negative depends upon the mind
    reading it and dealing with them. https://dearzindagifullmovie.in/casinosite

    카지노사이트
  • I am regular visitor, how are you everybody?
    This post posted at this web site is truly good.

    camera quan sát loại nào tốt
  • Richard Goozh What are the most popular blog sites in the Philippines where I can submit my blogs for others to read?

    outpatient
  • With havin so much content do you ever run into any issues of plagorism or copyright violation?
    My website has a lot of completely unique content I’ve
    either authored myself or outsourced but it looks like a lot of it is popping it up all over the internet without my authorization. Do you
    know any methods to help stop content from being ripped off?
    I’d definitely appreciate it.

    Marylyn
  • Howdy! This is my 1st comment here so I just wanted to give a
    quick shout out and say I really enjoy reading through your posts.
    Can you recommend any other blogs/websites/forums that cover the same subjects?
    Appreciate it!

    cum in mouth
  • Just a smiling visitant here to share the love (:, btw great style and design.

    inspection reports
  • I blog frequently and I genuinely appreciate your information.
    This article has truly peaked my interest. I am going to bookmark your site and keep checking for new information about once a week.
    I subscribed to your Feed too.

    Streaming Hentai Online Free
  • hello!,I really like your writing so much! percentage we keep in touch
    more about your article on AOL? I need an expert on this house to
    solve my problem. May be that is you! Taking a look forward to see you.

    Nonton Anime Subtitle Indonesia
  • Heya just wanted to give you a brief heads up and let you know
    a few of the images aren’t loading correctly. I’m not sure why but I think its
    a linking issue. I’ve tried it in two different
    web browsers and both show the same results.

    camera wifi nào tốt nhất 2018
  • Pingback: Stack Tower

  • Hey I am so happy I found your website, I really found you by
    accident, while I was researching on Digg for something else,
    Nonetheless I am here now and would just like to say kudos for a incredible post
    and a all round exciting blog (I also love the theme/design), I
    don’t have time to browse it all at the minute but I have bookmarked it
    and also added in your RSS feeds, so when I have time I will be back to
    read a lot more, Please do keep up the excellent work.

    Streaming Jav Online Free - JavPlay
  • Nice post. I learn something totally new and challenging on blogs I stumbleupon every day. It as always exciting to read through content from other writers and practice something from their web sites.

    EZ Battery Reconditioning Review
  • Hello there, I found your web site by means of Google even as
    looking for a related subject, your website got
    here up, it seems to be great. I’ve bookmarked it in my google bookmarks.

    Hello there, just became alert to your blog via Google, and located that it is really informative.
    I am gonna watch out for brussels. I will be grateful in case you continue this in future.
    A lot of other folks shall be benefited out of your writing.
    Cheers!

    đèn led âm trần 18w cao cấp

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น